Physis Project

Kavramlar

Bilgi hegemonyası
Bilgi, uzmanlık ya da teknoloji kontrolü üzerinden kurulur; iddiası “Doğru bilgi bende.” Temeli bilgi asimetrisidir: bilgiyi elinde tutan belirleyici konuma geçer, çünkü diğerleri sınayamaz.
Nomos
Nomos ikinci bir sistem değil, bir kapasitedir — bilinçli seçim ve anlam. Physis'in içinde, hafıza ile ölüm farkındalığının kesiştiği yerde, lineer zaman bilincinde doğar. Ahlaki açıdan nötrdür: çatışmacı da bağsal da işleyebilir. Üç türev kapasite üretir: seçim (Physis'in dikte ettiğinin aksine hareket edebilmek), ölçek (bireysel ömrün ötesine geçen sistemler kurabilmek) ve zamansal sembolik kendilik ("ben"i zamanda konumlandırabilmek).
Physis
Physis, evrensel hayatta kalma zorunluluğunun somutlaşmış hâlidir. Varsayılandır — hızlı, otomatik, bilinçli çaba istemez, kapatılamaz. İki bağımsız işlev taşır: çatışmacı (agonistik) — saldırganlık, rekabet, dominans, liderlik üretimi; ölçekten bağımsız işler. Bağsal (afiliyatif) — empati, adalet hissi, karşılıklılık, onarım; yakın çevrede güçlüdür ve kendi ölçeğinde kalır. İkisi karşıt değildir.
Tüzel kişilik
Tüzel kişilikler — devletler, şirketler, partiler, dinî tarikatlar, kurumlar — insan ile ideanın simbiyozundan doğan melez bir türdür. Tüzel kişiliğin paradoksu budur: Nomos'un ürünüdür ama saf Physis modunda kilitlidir. Ayırt edici fark ölüm kaynağıdır — insanın ölüm kaynağı entropidir ve diğerleri müttefiktir; tüzel kişiliğinki diğerleridir, rakip ve pazar. Onu tekilliğe iten şey budur.
Yapısal asimetri
Physis Teorisi'nin merkezî tezi. Asimetri güçte değil sürtünmededir. Refleks düzeyinde: bağsal refleks yakın çevrede çalışır ve kendi ölçeğinde kalır; çatışmacı refleks ölçekten bağımsız işler. Kurumsal düzeyde: çatışmacının ölçeklenmesi karar alıcının çıkarıyla hizalı olduğu için dirençsizdir; dengelemenin ölçeklenmesi tam o gücü sınırladığı için ona çarpar — yüksek sürtünme ve sürekli aşınma. Determinizm değildir: mücadelenin koşullarını tanımlar, sonucunu belirlemez.